در این مقاله ،  به بررسی سیستم اجرایی برنامه ریزی ژاپن می پردازم و به این نتیجه می رسیم که در اجرای برنامه ریزی درسی تلاش های جدید همچون ، تصمیم گیری برنامه ریزی بر اساس مدرسه باید اضافه شود . علاوه بر این ها ، برای موفقیت در این تلاش ها ، معلمان باید نسبت به برنامه ریزی آموزش داده شوند ، چیزی که برای معلمان  دارای قلمرویی مبهم است.


ژاپن در حال اصلاح مدرسه است . اگر چه استاندارهای برنامه ریزی توسط وزارت ولی آموزش و پرورش فرهنگ ، ورزش و تکنولوژی (MEXT)  بیان شده است ، مقامات تحصیل محلی و مدارس اخیرا ، دارای نفوذ بیشتری در بیان این که بهترین برنامه ریزی برای دانش آموزان چیست ؟ برای موفقیت در اصلاح مدرسه این که مدارس و معلمان ، می توانند استقلال خود را بیان کنند ، نکته ای کلیدی است . در این مقاله ، نویسنده به بررسی سیستم اجرایی برنامه ریزی ژاپن می پردازد و به این نتیجه می رسد که در اجرای برنامه ریزی درسی ، تلاش های جدید همچون ، تصمیم گیری برنامه ریزی بر اساس مدرسه باید اضافه شود . علاوه بر این ها ، برای موفقیت در این تلاش ها ، معلمان باید نسبت به برنامه ریزی آموزش داده شوند ، چیزی که قبلا دارای قلمرویی گیج کننده بود . ژاپن ، برنامه ریزی ، اجرای برنامه ریزی درسی ، استانداردهای برنامه های درسی ، وزارت آموزش و پرورش ، فرهنگ ، ورزش و تکنولوژی (MEXT)  .

 

برنامه ریزی درسی در مدارس ژاپن

برنامه ریزی در مدارس ژاپن ، برنامه ای آموزشی است که توسط وزارت آموزش و پرورش طراحی شده است (در حال حاضر ، وزارت آموزش و پرورش ، فرهنگ ، ورزش ، و تکنولوژی (MEXT  تا به اهداف مدرسه دست یابند ، وضعیت دانش آموزان را محاسبه کنند مطابق قوانین و دستور العمل مربوطه . در حال حاضر ، برنامه ریزی به همان گونه ای که بیان شد شامل 3 قسمت است : موضوعات آموزش اخلاق (تحصیل اخلاق)  (به جز دانش آموزان سال آخر دبیرستان ) و فعالیت های فوق برنامه یا فرا درسی ( به جدولهای 1 و 2 نگاه کنید ) .

برنامه ریزی استاندارد ملی

(MEXT)  به عنوان سازمان ملی دولتی ، استانداردهای برنامه ریزی را تصویب می کند . اینها ، استانداردها را برای تمام مدارس پوشش می دهند ، از کودکستان گرفته تا دانش آموزان سال آخر دبیرستان ، همچون مدارسی دانش آموزانی که دارای معلولیت چشمی (بینایی) ، آسیب شنوایی و دیگر دانش آموزان معلول هستند .

به صورت خاص ، MEXT   گروه سنی را برای یک سال مدرسه تعیین می کند . در این جا ، یکی از ویژگیهای مدیریت برنامه ریزی ژاپن در مقایسه با کشورهای غربی قرار دارد ، برای نمونه معلمان در انگلستان و ایالات متحده ، دارای خود مختاری بیشتری در بیان برنامه ریزی نسبت به ژاپن دارند . این موضوع به صورت سنتی به صورت امری گیج کننده بالا به پائین در ژاپن وجود دارد اگر اتاقی را برای پرسش قرار دهیم . برنامه ریزی ملی در سازمان نظارت بر قانون و عملیات مربوط به استانداردهای برنامه ریزی را تصویب کرده و تابلوهای منطقه ای فردی آموزش و پرورش به منظور تعیین استاندرهای برنامه ریزی ، راهنمایی ضروری ، مشاوره و راهنمایی ها از جانب  MEXT  در تابلوهای ریاستی (مربوط به ریاست ) آموزش و پرورش بیان شده و از تابلوهای ریاستی آموزش و پرورش به تابلوهای شهری آموزش و پرورش بیان می شود . حتی مدارس خصوصی ، مقدار زیادی از این سیستم را اجرا می کردند ، به خاطر پولی که دریافت می کردند ، به دنبال برنامه ریزی ملی بیان شده که به صورت سنتی توسط دولت ملی اجرا شد با این تسلسل که  MEXT دارای نقش قدرتمند خاص در مدارش ژاپن بود .

برنامه ریزی در مدارس

مطابق قانون آموزشی مدارس ، التزامات اجرای این قانون و استانداردهای ملی برنامه ریزی ، مدارس خصوصی برنامه را خودشان سازمان می دهند و فضاهای واقعی از هر مدرسه و هر اجتماع و مرحله توسعه فیزیکی و ذهنی کودکان ثبت نام شده را بر طبق ملاک ها (شرایطها) محاسبه می نمایند . یک نمونه بارز از مراحل و راهکارها در بیان برنامه ریزی به شیوه زیر است : روشن سازی اهداف مدرسه ، بیان برنامه ، تحقیق درباره برنامه ریزی استاندارد و ایجاد ارتباط بین برنامه ریزی و هدف مدرسه و سازمان دادن برنامه ریزی در قالب انتخاب دوره درسی و اختصاص دادن روزها و ساعات مدرسه است .

هر چند مدیر مدرسه رسما مسئول برنامه ریزی مدرسه خودش است ، باز برای او ممکن است تا برنامه ریزی را بدون کمک و راهنمایی بیان کند . این بدین مفهوم است که برنامه ریزی به همکاری همکارانش توسعه می یابد . هدف معلمان برای کمک کردن مبتنی بر تحقیقی مربوط به مواد آموزشی ، روشهای تدریس و کارآمدیشان است . مدیران در سطح مدرسه ، دارای 2 مسئولیت می باشند . اولین مسئولیت این است که آنها باید راه کارهای رضایت مندی را برای حفظ رابطه بین یادگیری و برنامه ریزی دنبال کنند . مسئولیت دیگر این است که آنها باید منابع محدود زمان و معلم متخصص اختصاص داده شده برای توسعه برنامه ریزی را پخش کنند تا به اهداف برنامه ریزی دست یابند . متاسفانه آنها دارای توان و بصیرت گسترده نیستند که این مسئولیت ها را تمرین کنند . معلمان در زمان مشابه می خواهند تا دارای انعطاف پذیری بیشتری در برنامه ریزی باشند و با سرعتی متناسب با دانش آموزان حرکت کنند .

بازبینی استاندارهای برنامه ریزی ملی

در ژولای 1998 شورای برنامه ریزی ، گزارشی را مربوط به برنامه ریزی جدید به وزارت آموزش و پرورش ارائه کرد . این استاندارد ملی برنامه ریزی از سال 2000 در کودکستان ها ، سال 2002 در ابتدایی و سال سوم دبیرستان و در سال 2003 در سال آخر دبیرستان (چهارم) به اجرا گذاشته شد . از نظر تاریخی MEXT استانداردهای برنامه ریزی ملی را هر 10 سال یک بار تجدید می کنند . این ، هفتمین بار پس از جنگ جهانی دوم است .

ویژگیهای این برنامه ریزی تجدید شده به این صورت می باشد . اولا یک سیستم هفته ای 5 روز در مدرسه معرفی شد . مطابق این کاهش ، حیطه مفاهیمی که دانش آموزان در کلاس درس یاد می گیرند در حد 30% کاهش می یابد . از آنجا که استاندادهای جدید برنامه ریزی ملی دارای انعطاف پذیری بیشتری هستند ، در حال حاضر مدارس قادرند تا برنامه ریزی های آموزشی را به میل خودشان تدوین کنند . برای گسترش وجود مستقل ، نیازمند موضوعات اتنشعابی بیشتری در سال سوم دبیرستان هستیم . این روز بیشتر برای سال آخر دبیرستان است . " دوره مطالعه الحاقی " به عنوان چهارمین قسمت ، علاوه بر موضوعات آموزش اخلاق و فعالیت های فوق برنامه معرفی شده است تا مدارس را به صورت فردی به برنامه های ادراکی و میان رشته ای تشویق کنند .

اصل کلی سازماندهی برنامه ریزی ، تغییر ایده از تحصیلات عادی برای تمام بچه ها به فراهم کردن برنامه های متفاوت برای بچه های متفاوت است . این روش ، تغییری انقلابی در تاریخ آموزش و پرورش ژاپن را خاطر نشان می سازد ، از آن جا که مدرسان ژاپنی بر این باورند که بعد از جنگ بچه ها می توانند بسیار زیاد از تجربه عادی آموزشی بهره ببرند و آن تجربه ، انواع متفاوت آموزش را فراهم می کند که تبعیض آمیز خواهد بود . استاندارد جدید ملی برنامه ریزی بر اصول گسترش فردیت و آشکار سازی تواناییهای بالقوه فرد ، تاکید می کند . هنگامی که استاندرهای برنامه ریزی ملی موثر واقع شوند ، ممکن است سردرگمی ایجاد کنند . از آن جا که MEXT مسئول سرپرستی تمام جوانب آموزشی در سراسر کشور است ، معلمان بسیاری به این تفکر عادت کرده اند که تمام دانش آموزان از طریق برنامه ریزی مشابه یاد می گیرند و از طریق راه کارهای مشابه آموزش داده می شوند ، آنها همچنین عادت کرده اند که انتظار عملکرد یکسانی از دانش آموزان دارند در حالی که به تواناییهای آنها توجه نمی کنند . به منظور دستیابی به هدف اصلاح برنامه ریزی ، باید تغییرات موثری در سیستم آموزش و پرورش ژاپن انجام شود ، به خصوص در مورد دبیران ، همان طور که قرن بیست و یکم آغاز می شود . فلسفه دبیران ، تمرینات تدریس ، سیستم آموزشی معلمان ، عوامل موثری در مشاهده تغییرات در مدارس ژاپن ، در قالب اهداف و امیال برنامه ریزی و دستیابی کودکان به نگاه ویژه آموزش هستند . آن ، آسان نخواهد بود ، مخصوصا در قالب نقش های برنامه ریزی ، آن چه که می آید برخی از دستورالعمل های مستقیم ، مربوطه به برنامه ریزی است .

اهداف آموزشی مدارس محلی و سارمان برنامه ریزی

هدف سازمان برنامه ریزری چیست ؟ برای دستیابی به اهداف آموزشی مدارس محلی ، هدف مهم است . اهداف مدارس چگونه بیان شده اند ؟ عموما هر مدرسه اهدافشان را بر اساس توضیحاتی که در قانون اساسی آموزش و پرورش و قانون آموزش و پرورش مدارس آمده است ، مورد بحث قرار می دهند . هر دو قانون شامل « اهداف آموزشی » ، « راه کارهای آموزشی » و «اهداف ابتدایی و سال سوم و چهارم دبیرستان » می شود . همه مدارسی در ژاپن این اهداف را قرار می دهند اما هنگامی که آنها را بررسی می کنیم می بینیم که تقریبا همه آنها خیلی متافیزیکی (مابعد الطبیعی) یا به صورت علم بدیع پوچ هستند . برای نمونه « دانش آموزان را با ذهن مساعد برای خلاقیت آینده ، آموزش دهید » و غیره .

از این رو ، برای معلمان اهداف مدرسه بر کار روزانه معلمان قرار دارد و بر فعالیت های روزانه آنها به سمت این اهداف ، نظارت نمی کند . این موقعیت ، اهداف مدرسه را تشریفات محض می کند . برخی از محققان بر این باورند که بیان کردن اهداف مدرسه به واسطه طبیعتش ، بسیار دشوار بوده زیرا نتایج مدرسه رفتن نمی تواند در طی وقفه های دوره ای ، ظاهر شود و نتایج را هم نمی تواند ورا با اعداد بیان کرد . این از کسب و کار متفاوت است که افراد برای افزایش بهره کار می کنند و درآمدی که سود باشد ، کاملا عدد است . اختلاف بین اهداف مدرسه و کار روزانه در هر جا اتفاق می افتد . هر چند اهداف مدارس باید به گونه ای بیان شود که مقامات مدارس محلی بر آن نظارت کنند و معلمان در کامل  کردن متون کتابها یا حل مشکلات انضباطی نقش دارند . معلمان فرصت ندارند تا راجع به رابطه اهداف مدرسه و کار روزانه بیاندیشند . اگر ما این اختلاف را تغییر ندهیم  ، عملکرد مدارس را به عنوان موسسات سازمنانی و آموزشی سیستمی نخواهد بود .

هنگامی که برنامه ریزی درسی را انجام می دهیم ، ما باید این موقعیت را اصلاح کنیم . هنگامی که برنامه ریزی درسی را سازمان می دهیم ، باید نیازهای آموزشی و رشدی دانش آموزان را به حساب بیاوریم ، و آن چه را که اجتماع و پدر و مادران از تخصص مدارس و معلمان انتظار دارند ، برآورده کنیم . در بین آنها ، ما باید توجه خاصی را به رابطه نزدیک بین برنامه ریزی و اهداف مدرسه داشته باشیم .

در طی چندین سال گذشته ، مدارس زیادی با بی نظمی در کلاس درس ، به خصوص ابتدایی ، روبرو بودند . اگر مدارس ، برنامه ریزی هایی را با سازماندهی کلاس درس انعطاف پذیر ، داشته باشند ، ممکن است مشکل انضباط کاهش یابد .

هر مدرسه دارای مشکلات آموزشی خود می باشد . برخی از مدارس با عملکردهای آکادمی پائین تری مواجه می شوند . اگر آن مدارس ، چنین برنامه ریزی را بپذیرند ، آن مدرسه ای که زمان بیشتری را به موضوعات آکادمی اختصاص می دهد ، ممکن است عملکرد آکادمی پایه ای را بهبود بخشد . برخی از مدارس با روابط بین شخصی ضعیف دانش آموزان روبرو می شوند و تجربه زیادی از تعامل با افراد مختلف ندارند که این مدارس می توانند برنامه ای را سازماندهی کنند که دانش آموزان را قادر سازد تا در فعالیت های داوطلبانه شرکت کنند .

علاوه بر رهبری موثر توسط مدیران ، همه اعضای دانشکده باید در سازماندهی برنامه ریزی ، نقش داشته باشند ، افرادی که مشکلات مدرسه را بهتر می فهمند ، اعضای دانشکده هستند ، نه اعضای تابلوی شهری یا اعضای مقام ریاست .

 

چشم اندازی برای آینده مدیریت برنامه ریزی

 در حال حاضر ، چالشی قابل توجه بین برنامه ریزی ملی ، محلی و سطوح مدارس مربوط به برنامه ریزی وجود دارد خصوصا این که آیا متحد (یکی ) باشد یا نه . MEXT  بیان می کند  که تعیین استانداردهای برنامه ربزی ملی به این مفهوم است که سطح ملی بهینه آموزش را که بر اساس اصل موقعیت آموزشی یکسان برای همه است را تضمین می کند . هیچ کس باور نمی کند که این اصل خیلی مهم و ارزشمند بوده و خود نوعی از اصول جهانی ایده آل است  .

هر چند دولت ملی ، استانداردهای برنامه ریزی سخت را بیشتر تعدیل می کند ، تابلوهای مدرسه محلی و مدارس خصوصی دارای خود مختاری کمتری برای تدبیر آن چه که آنها به عنوان بهترین برنامه ریزی برای دانش آموزان می بینند ، هستند . سازماندهی برنامه ریزی در سطح ملی ، سنت ژاپن بوده و مدیران و معلمان مدارس دارای تجربه کمتری در مورد آن هستند  . روند اجتماعی و سیاسی و اقتصادی در ژاپن به واسطه حرکتی به سمت تنوع ، انعطاف پذیری ، تمرکز زدایی و خود مختاری و دوری از یکسان بودن ، سختی و کنترل مرکزی ، مشخص شده است . تمایلات اساسی از اصلاح آموزشی ، شبیه اصلاح اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی در جامعه بزرگتر است . ما وارد دوره ای شده ایم که تغییری اساسی در برنامه ریزی در مدارس ژاپن حاصل شده است .

اخیرا ، MEXT  راه کاری جدید در مورد برنامه ریزی بیان کرده است : « استانداردهای برنامه ریزی ملی تعمیم داده خواهند شد و دارای انعطاف پذیری خواهند بود ، بنابراین هر مدرسه ای قادر خواهد بود تا در تنظیم یک برنامه زمانی مجزا ، از ابتکار خود را نشان بدهد . (به صورت اینترنتی در دسترس است ) .